Kapadokya'nın peri bacalarıyla süslü masalsı vadilerinde yürürken, asıl büyük dehanın yerin metrelerce altında saklandığını tahmin etmek güçtür. Derinkuyu ve Kaymaklı gibi yeraltı şehirleri, binlerce yıl önce yumuşak volkanik tüf kayaların insan eliyle oyulmasıyla inşa edilmiş çok katlı mühendislik şaheserleridir. Bir istila tehlikesi belirdiğinde, yüzeydeki köylüler hayvanlarıyla birlikte bu yeraltı sığınaklarına iner; devasa taş kapıları içeriden kilitleyerek aylarca güneş görmeden yaşamlarını sürdürürlerdi.
Bu gizli kentlerin iç mimarisi hayranlık verici bir organizasyon kabiliyetini belgeler. Yeryüzünden en alt kata kadar kesintisiz inen derin havalandırma bacaları, binlerce insanın havasız kalmadan nefes almasını ve kuyulardan taze su çekmesini sağlıyordu. Mutfaklar, depolar, şaraphaneler ve ibadethaneler birbirine labirenti andıran dar koridorlarla bağlanmıştı. Düşmanın içeri girmesi durumunda tünelleri kapatan tonlarca ağırlıktaki yuvarlak değirmen taşları, yalnızca içeriden krikolarla yuvarlanabilecek şekilde tasarlanmıştı. Kapadokya, insanın yaşama tutunma azminin ve yaratıcı zekasının taşa kazınmış en çarpıcı anıtıdır.