Güneydoğu Anadolu'nun kireçtaşı tepelerinde yükselen Göbeklitepe, arkeoloji dünyasının insanlık şafağına dair yüz yıllık kabullerini tek bir kazı mevsiminde sarstı. Uzun süre boyunca anıtsal mimarinin ancak tarımsal yerleşimlerin ve toplumsal sınıfların ortaya çıkışıyla mümkün olabileceğine inanılıyordu. Oysa henüz buğdayı evcilleştirmemiş avcı toplulukların yüzlerce tonluk monolitleri kusursuz bir astronomik uyumla dizmesi, mabedin tarladan önce geldiğini gösterdi.
T biçimli dikilitaşların üzerine derin bir ustalıkla kazınan akrep, tilki ve yılan kabartmaları, soyut bir kozmolojik anlatının sessiz tanıklarıdır. Bu görkemli alan, avcıların yalnızca av peşinde koşmadığını, varoluşsal sorulara yanıt aramak için yüzlerce kilometre uzaktan bir araya geldiğini belgeler. İnsanlık, bu kadim tepede taşlara dokunurken aslında kendi kolektif hafızasının ve inanç arayışının en saf başlangıç noktasıyla yüzleşmektedir.