Onyedinci yüzyılın İstanbul'unda bir genç, rüyasında Hazreti Peygamber'in huzuruna çıktığında heyecandan 'Şefaat ya Resulallah' yerine dili sürçerek 'Seyahat ya Resulallah' deyiverdi. Bu tatlı dil sürçmesi, Evliya Çelebi'yi yarım asır boyunca üç kıtayı at sırtında gezecek bir seyyaha dönüştürdü. Viyana kapılarından Nil deltasına, Kırım bozkırlarından Kafkas dağlarına kadar ayak basmadık yer bırakmadı. Fakat onu çağdaşı olan diğer yazarlardan ayıran asıl güç, kuru bilgiler yerine hayatın coşkusunu kâğıda dökebilme yeteneğiydi.
On ciltlik dev eseri Seyahatname, imparatorluğun resmi arşivlerinde asla rastlayamayacağınız ayrıntılarla doludur. Evliya, ziyaret ettiği bir kentin kale burçlarını adımlarken hemen ardından o şehrin çarşısındaki böreklerin çıtırlığını, halkın konuştuğu lehçeleri ve fısıldanan efsaneleri anlatır. Kimi zaman anlattığı abartılı hikâyeler yüzünden eleştirilse de, onun asıl derdi kuru bir cetvel tutmak değil, insanın hayal gücünü beslemekti. Bugün Seyahatname'yi okurken, Osmanlı coğrafyasının kalabalık sokaklarında onunla birlikte yürüyormuş gibi hissederiz.