Mars'ta insanların yaşayabilmesi, modern uzay araştırmalarının en dikkat çekici hedeflerinden biridir. Ancak bu hedef, başka bir gezegene ulaşmaktan çok daha karmaşık bir sorunu gündeme getirir: Dünya'nın doğal olarak sağladığı yaşam koşulları, Mars'ta yapay sistemlerle ne ölçüde oluşturulabilir? Mars'ın kayalık yapısı, mevsimsel değişimleri ve Dünya'dakine yakın gün uzunluğu, gezegeni araştırmalar açısından önemli kılar. Geçmişte nehirlerin ve göllerin varlığına işaret eden jeolojik bulgular da bilimsel ilgiyi artırır. Bununla birlikte, geçmişte su bulunmuş olması ile günümüzde insanların yaşayabileceği bir ortamın varlığı birbirinden tamamen farklı konulardır.
Mars'taki temel güçlükler, gezegenin fiziksel koşullarından kaynaklanır. Ortalama yüzey sıcaklığı yaklaşık eksi 60 derecedir ve atmosfer basıncı Dünya'dakinin yüzde birinden bile düşüktür. Atmosferin büyük bölümünü oluşturan karbondioksit, insanların doğrudan soluyabileceği bir hava sağlamaz. Gezegenin çeşitli bölgelerinde su buzu tespit edilmiş olsa da bu kaynakların erişilebilirliği, çıkarılma maliyeti ve güvenli biçimde kullanılabilir suya dönüştürülmesi önemli sorunlardır. Ayrıca Mars'ın ince atmosferi, uzaydan gelen yüksek enerjili parçacıklara karşı yeterli koruma sunmaz. Radyasyona uzun süre maruz kalmak, insan sağlığı açısından ciddi riskler oluşturabilir.
Bu koşullarda kurulabilecek yaşam alanlarının, dış çevreden büyük ölçüde bağımsız ve sürekli denetlenen sistemlere sahip olması gerekecektir. İçeride uygun atmosfer basıncının korunması, oksijen miktarının düzenlenmesi, karbondioksitin uzaklaştırılması ve sıcaklığın kontrol edilmesi yaşamsal önemdedir. Radyasyonun etkilerini azaltmak amacıyla kalın koruyucu katmanlar, Mars toprağıyla örtülü yapılar veya yer altı yerleşimleri değerlendirilmektedir. Dışarıda çalışan astronotların ise basınçlı ve bağımsız yaşam desteği sağlayan uzay kıyafetlerine ihtiyacı olacaktır. Üstelik olası bir arızanın bütün yerleşimi tehlikeye atmaması için kritik sistemlerin yedekli biçimde tasarlanması gerekecektir.
Uzun süreli yaşamın sürdürülebilmesi, Dünya'dan sürekli malzeme taşınmasına duyulan ihtiyacın azaltılmasına bağlıdır. Mars'taki buz kaynaklarından su elde edilmesi ve kullanılmış suyun yeniden arıtılması bu açıdan önem taşır. Ancak yerel kaynaklardan yararlanmanın başarısı, uygun çıkarma teknolojilerine ve yeterli enerjiye bağlı olacaktır. Kontrollü ortamlarda bitki yetiştirmek, beslenmeye katkıda bulunabilir; buna karşılık Mars'ta bütün gıda ihtiyacını karşılayacak tarım sistemleri henüz gösterilmiş değildir. Oksijen üretiminde ise somut bir ilerleme sağlanmıştır: NASA'nın MOXIE deneyi, Mars atmosferindeki karbondioksitten oksijen elde edilebildiğini kanıtlamıştır. Yine de bu teknolojinin sürekli çalışan, büyük kapasiteli ve güvenilir bir yaşam destek sistemine dönüştürülmesi ayrı bir mühendislik sorunudur.
Mars'ta sürdürülebilir insan yaşamı, tek bir teknolojik başarının değil, çok sayıda sistemin güvenilir biçimde birlikte çalışmasının sonucunda mümkün olabilir. Enerji üretiminin kesintisiz sürdürülmesi özellikle önemlidir; çünkü uzun süren toz fırtınaları güneş enerjisi kullanımını zorlaştırabilir. Nükleer enerji seçenekleri araştırılsa da bunların Mars'taki bir yerleşime uygulanması ayrıca değerlendirme gerektirir. Bunun yanında Mars'ın düşük yerçekiminin kemikler, kaslar ve diğer vücut sistemleri üzerindeki uzun vadeli etkileri tam olarak bilinmemektedir. Tıbbi bakım, psikolojik dayanıklılık ve Dünya'dan gelecek yardıma sınırlı erişim de hesaba katılmalıdır. Sonuç olarak Mars'ta insan yaşamı bilimsel açıdan bütünüyle dışlanmış değildir; ancak kısa süreli bir görevle kalıcı, kendi kaynaklarıyla ayakta durabilen bir yerleşim arasında büyük fark vardır. Araştırmalar bu farkın kapatılıp kapatılamayacağını anlamamızı sağlayacaktır.